ในเชิงจิตวิทยา รูปแบบการเลี้ยงดูลูกสามารถแบ่งออกได้เป็น 4 แบบใหญ่ ๆ โดย 3 แบบแรกนั้นเป็นแนวคิดของ Diana Baumrind และมีการเสนอรูปแบบการเลี้ยงดูแบบที่ 4 ขึ้นโดย Maccoby & Martin เพื่อให้ครอบคลุมมากขึ้น 
1. แบบเอาใจใส่ (Authoritative) เป็นรูปแบบการเลี้ยงดูที่ผู้ปกครองจะกำหนดขอบเขตความถูกต้องไว้ให้ลูก พูดคุยกันด้วยเหตุผล แต่ในขณะเดียวกันก็มีความรักความอบอุ่นให้ลูกได้สบายใจควบคู่กันไปอยู่เสมอ รวมถึงเปิดโอกาสให้ลูกได้แสดงความเป็นตัวของตัวเองออกมา รับฟังความคิดเห็นของลูก และให้ลูกได้มีส่วนร่วมกับการคิดตัดสินใจของครอบครัวอีกด้วย ซึ่งเด็กที่ได้รับการเลี้ยงดูแบบนี้จะเป็นเด็กร่าเริง มีความสุข มั่นใจในความสามารถของตนเอง สามารถจัดการอารมณ์ได้ และมีทักษะสังคมดี 
2. แบบควบคุม (Authoritarian) เป็นรูปแบบที่ให้ความสำคัญกับการเชื่อฟัง การทำตามกฎที่มีการลงโทษอย่างชัดเจน ผู้ปกครองไม่จำเป็นต้องอธิบายเหตุผลให้ลูกฟัง ลูกเพียงแต่ต้องทำตามความเหมาะสมที่คุณพ่อคุณแม่กำหนด ถึงแม้การเลี้ยงลูกแบบนี้จะมีโอกาสทำให้ลูกมีผลการเรียนที่ดีเช่นเดียวกันกับแบบเอาใจใส่ แต่ก็มีแนวโน้มทำให้ลูกเป็นคนวิตกกังวล แยกตัว ไม่มีความสุข รวมถึงเมื่อมีความคับข้องใจจะมีการตอบสนองที่ไม่เหมาะสม 
3. แบบตามใจ (Permissive) เป็นรูปแบบที่ผู้ปกครองพยายามตอบสนองตามอารมณ์ หรือความต้องการของลูกทั้งหมด โดยผู้ปกครองจะทำหน้าที่เสมือนเป็นแหล่งทรัพยากรที่ลูกสามารถเข้าถึงได้ทุกเมื่อโดยลูกไม่จำเป็นต้องคำนึงถึงความถูกต้องในสถานการณ์นั้น ทำให้ลูกไม่ค่อยได้มีโอกาสฝึกควบคุมอารมณ์ตนเอง เอาแต่ใจ และยอมแพ้ง่ายเมื่อเจออุปสรรค 
4. แบบทอดทิ้ง (Neglectful หรือ Uninvolved) ซึ่งเป็นรูปแบบที่ผู้ปกครองไม่ได้ให้ความรักหรือดูแลความรู้สึกของลูก และไม่ได้สอนลูกถึงเรื่องความถูกต้องเหมาะสมในชีวิตประจำวันด้วย เหมือนเป็นการปล่อยให้ลูกอยู่ด้วยตัวเองโดยไม่ได้รับการดูแลสนับสนุนใด ๆ ซึ่งเด็กที่ได้รับการเลี้ยงดูในรูปแบบนี้จะค่อนข้างเป็นกลุ่มเสี่ยงทั้งเรื่องพฤติกรรมขัดต่อกฎหมาย และเรื่องปัญหาสุขภาพจิตด้วย . 
เมื่อคุณพ่อคุณแม่ได้อ่านข้อมูลเกี่ยวกับการเลี้ยงดูในรูปแบบต่าง ๆ แล้ว จะเห็นได้ว่าแนวทางการเลี้ยงลูกตั้งแต่เล็ก ๆ สามารถส่งผลต่อตัวลูกในตอนโตได้ ผมเชื่อว่าคุณพ่อคุณแม่ก็คงจะอยากให้ลูกของตนเองเติบโตมาในครอบครัวแบบเอาใจใส่ใช่ไหมครับ นี่เป็นเหตุผลที่เราควรจะเรียนรู้ทักษะการเลี้ยงลูกมากขึ้นนั่นเองครับ  
บทความโดย อิทธิพล พินิจวิชา นักจิตวิทยาคลินิก 

Ittipol

“อิทธิพล” ผู้ชายธรรมดาที่ได้เจอกับจิตวิทยา ทำให้มีความสุขง่าย ๆ กับการใช้ชีวิตได้ มีความฝันว่าอยากมีลูกมากกว่า 1 คน